Alkoholizm a depresja

Alkohol jest używką, która powoduje bardzo wiele uszkodzeń i zniszczeń w organizmie człowieka. Powoduje silne uzależnienie, przez co trudno jest zerwać z nałogowym piciem. Degradujący wpływa napojów alkoholowych na organizm jest ogromny. Spożywanie alkoholu powoduje wiele nieodwracalnych zmian w psychice. Oprócz chorób somatycznych (tj. marskość wątroby czy choroby serca i układu krwionośnego), spożywanie alkoholu prowadzi do ciężkich zaburzeń psychicznych, w tym psychoz oraz depresji.

Szkodliwe działanie alkoholu

Alkohol wpływa na cały organizm, ale przede wszystkim na mózg człowieka. Jest środkiem stymulującym, odprężającym i wprawiającym w dobry nastrój. Jest przy tym substancją bardzo silnie uzależniającą. W Polsce bardzo znaczny odsetek społeczeństwa jest uzależniony lub nadużywa alkoholu. Problem alkoholowy dotyka nie tylko samych pijących, ale również ich rodzin.

Nadużywanie alkoholu może prowadzić do zmian zachowania oraz postrzegania rzeczywistości. Efektem nadużywania alkoholu są zachowania agresywne, autoagresywne, zwiększona liczba zachowań przestępczych, przemoc oraz degradacja uczuciowa i emocjonalna. Odstawienie alkoholu jest trudne, szczególnie u osób nadużywających i uzależnionych, ponieważ powoduje on silne zaburzenia związane z zespołem abstynencyjnym.

Zespół abstynencyjny

Zespół abstynencyjny charakteryzuje się przede wszystkim obniżeniem samopoczucia, dyskomfortem psychicznym oraz lękiem i niepokojem. W tym czasie występują także dolegliwości fizyczne. Zaliczyć do nich można drżenia mięśniowe (języka, rąk, powiek), nadmierną potliwość, zaburzenia pracy serca, nudności, biegunki oraz zaburzenia snu. Dla zespołu abstynencyjnego charakterystyczne są także bóle głowy oraz poczucie wewnętrznego rozbicia. Stany takie nie sprzyjają porzuceniu nałogu.

Wzmagający się dyskomfort oraz pogarszanie samopoczucia prowadzi do spożycia kolejnych dawek. Alkohol często ma być lekiem na wszystkie problemy. Osoby, które na trzeźwo mają wiele problemów, będąc pod wpływem alkoholu zapominają o nich lub, dzięki poprawie nastroju, uważają, że sobie z nimi poradzą. Jednak w momencie trzeźwienia problemy powracają ze wzmożoną siłą, dochodzą do nich kolejne. Pojawia się poczucie winy oraz niespełnienia. W wielu wypadkach dochodzą również myśli samobójcze. Dlatego też picie alkoholu wpływa tak silnie na pogorszenie się samopoczucia.

Przyczyny i objawy depresji alkoholowej

Depresja alkoholowa jest najczęstszym powikłaniem w uzależnieniu od alkoholu. Na tę grupę składa się wiele zaburzeń o różnym przebiegu. Bardzo silnym wyzwalaczem depresji alkoholowej jest odstawienie alkoholu. Oprócz dolegliwości związanych z zespołem abstynencyjnym, liczy się również przeżywany przez chorego stres.

Różnego rodzaju zaburzenia depresyjne mogą się rozwinąć w tym czasie u chorego. Jednym z takich zaburzeń jest depresja, która występuje zaraz po zaprzestaniu picia. Zwykle ustępuje sama, bez potrzeby leczenia, w okresie około dwóch tygodni.

Jednak część zaburzeń depresyjnych utrzymuje się dłużej. Chory wymaga wtedy specjalistycznej opieki i zapewnienia mu odpowiedniego leczenia. W tej grupie zaburzeń występuje zwiększone prawdopodobieństwo samobójstwa oraz nawrotu do nałogu. Problem stanowi także leczenie – w tym wypadku istnieje duże prawdopodobieństwo łączenia przez chorego leków przeciwdepresyjnych z alkoholem. Takie działanie chorego może pogłębiać jego złe samopoczucie. Łączenie leków przeciwdepresyjnych z alkoholem może prowadzić do bardzo poważnych powikłań oraz uszkodzeń mózgu i innych narządów wewnętrznych.

Leczenie depresji u alkoholików

Depresję w chorobie alkoholowej można leczyć za pomocą farmakoterapii. Podawanie leków choremu wiąże się jednak z kontrolą jego stanu zdrowia oraz nawrotu do nałogu. Nadużywanie alkoholu i łączenie go z lekami przeciwdepresyjnymi może prowadzić do zwiększonej degradacji organizmu. Ważne jest również podawanie choremu leków zmniejszających lęk, a także prowadzenie działań, mających na celu wyjście z nałogu.

Praca nad wyjściem z uzależnienia jest bardzo trudna. Włączenie do leczenia farmakologicznego depresji alkoholowej także psychoterapii może dawać większe szanse na powrót do zdrowia choremu. Psychoterapia jest nie tylko formą pomocy w depresji, ma również na celu zachęcenie chorego do życia w trzeźwości oraz pokazanie mu innych możliwość rozwiązywania problemów.

Równie ważne w procesie leczenia depresji i powrotu do zdrowia jest wsparcie bliskich i otoczenia chorego. Pomoc osób najbliższych może być szansą na poprawę sytuacji chorego oraz zwiększenie jego motywacji do zerwania z alkoholem. Wspólne przezwyciężanie przeciwności daje choremu alternatywne możliwości rozwiązywania problemów. Wsparcie i zrozumienie dla chorego wpływa na utrwalanie pozytywnych wzorców oraz poczucie bezpieczeństwa i pewność, że ma się do kogo zwrócić w razie trudności. Rekonwalescencja w takich warunkach może być szybsza, a motywacja do życia w abstynencji większa.

Bibliografia

Woronowicz B. Na zdrowie: Jak poradzić sobie z uzależnieniem od alkoholu, Media Rodzina, Poznań 2008, ISBN 978-83-7278-239-7
Cierpiałkowska L., Ziarko M., Psychologia uzależnień - alkoholizm, WAiP, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60807-58-3
Kramer P. Czym jest depresja, REBIS, Poznań 2007, ISBN 83-7301-775-7
Pużyński S. Depresje i zaburzenia afektywne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3828-6