Czym jest cyklotymia?

Zaburzenie afektywne to zaburzenie endogenne, w którym co jakiś czas występują wahania nastroju oraz zaburzenia emocji i aktywności. Do objawów zaburzeń afektywnych należą zespoły depresyjne, hipomania i stany mieszane. Przykładem zaburzenia afektywnego jest cyklotymia. Cyklotymia to rodzaj klinicznej depresji, która charakteryzuje się częstymi, łagodnymi wahaniami nastroju. U osoby dotkniętej cyklotymią, podobnie jak u ludzi z chorobą afektywną dwubiegunową, występują epizody depresyjne i epizody zbliżone do maniakalnych.

Objawy cyklotymii

Cyklotymia należy do utrwalonych zaburzeń afektywnych i manifestuje się w postaci stałych wahań nastroju – od licznych epizodów łagodnej depresji (subdepresji), do stanów łagodnie wzmożonego samopoczucia (hipomanii). Podczas epizodu depresyjnego u chorego można zaobserwować objawy typowe dla depresji:

• smutek,
• uczucie pustki,
• utratę zainteresowań i przyjemności,
• łatwość wpadania w irytację,
• złość,
• zmiany w apetycie,
• problemy ze snem,
• podenerwowanie,
• spowolnione ruchy i myślenie,
• zmęczenie,
• poczucie braku wartości własnej osoby,
• poczucie winy,
• trudności z koncentracją,
• myśli samobójcze,
• próby samobójcze.

Objawy te są łagodniejsze niż w przypadku ciężkiej depresji. W czasie epizodów zbliżonych do maniakalnych, symptomy cyklotymii także są mniej wyraźne. Należą do nich:

• zwiększony poziom energii,
• duża pewność siebie,
• urojenia,
• zwiększona aktywność i wydajność,
• głośna i szybka mowa,
• gonitwa myśli,
• ryzykowne zachowania,
• wzmożona aktywność seksualna,
• wydawanie pieniędzy ponad stan,
• ryzykowna jazda samochodem,
• nazbyt śmiałe pomysły biznesowe,
• jedzenie zbyt dużych ilości jedzenia,
• nadmierne spożycie alkoholu,
• łatwość wpadania w irytację,
• złość,
• podenerwowanie.

Mimo iż symptomy są łagodne, są także przewlekłe. Epizody są liczne i utrzymują się przez długi czas. Ponadto wpływają one negatywnie na funkcjonowanie chorego.

Cyklotymia pojawia się we wczesnym etapie dorosłości. Występuje zarówno u kobiet, jak i mężczyzn, ale więcej kobiet rozpoczyna leczenie.

Przyczyny i sposoby leczenia cyklotymii

Choroba pojawia się zwykle u osób, których krewni cierpią na chorobę afektywną dwubiegunową. Cyklotymia może utrzymywać się przez całe dorosłe życie, zatrzymać się tymczasowo lub na stałe albo przerodzić się w poważniejsze wahania nastroju. Oprócz czynników genetycznych na wystąpienie cyklotymii mają wpływ: niski poziom serotoniny, wysoki poziom kortyzolu, a także stresujące wydarzenia. Ponadto ważną rolę pełnią czynniki środowiskowe i wychowanie.

W leczeniu cyklotymii istotne są regularne ćwiczenia i przyjmowanie leków. Warto także skorzystać z psychoterapii, aby nauczyć się radzenia sobie ze stresem. Systematyczne przyjmowanie leków antydepresyjnych i stabilizatorów nastroju umożliwia choremu powrót do zdrowia i sprawne funkcjonowanie w społeczeństwie. Nawet subdepresja, czyli mniej nasilona depresja, może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia chorego, dlatego po pojawieniu się pierwszych objawów choroby należy udać się do lekarza. Zaburzenie afektywne nie powinno zostać zlekceważone.

Bibliografia:

Jarema M., Rabe-Jabłońska J., Psychiatria, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4180-4.
Sidorowicz S., (red.), Psychiatria kliniczna, Urban & Partner, Wrocław 2004, ISBN 83-89581-95-7.
Jaracz J., Rybakowski J., Leksykon manii i depresji, Termedia, Poznań 2010, ISBN 978-83-62138-30-2.
Rybakowski J., Oblicza choroby maniakalno-depresyjnej, Termedia, Poznań 2009, ISBN 978-83-89825-28-5.