Depresja - leczenie

Stawiając sobie takie pytanie, przede wszystkim trzeba zaznaczyć, że nie są to równoważne metody leczenia i różne są ich cele i powody stosowania. Nie można tego porównać do wyboru np. pomiędzy jednym antybiotykiem a drugim. Badania wykazują, że połączenie obu form terapii depresji daje lepsze odległe wyniki leczenia niż zastosowanie tylko jednej z nich. 

Terapia depresji

Wybór pomiędzy obiema formami terapii depresji wynika z określenia formy pomocy, jaka w danym momencie będzie najlepsza dla chorego. Zależy to często przede wszystkim od stadium i zaawansowania choroby. Farmakoterapia leczy występujące objawy choroby, stosowana przewlekle pomaga zapobiegać nawrotom. Natomiast psychoterapia ma służyć zrozumieniu choroby, radzeniu sobie z nią. Nie jest to „tylko” rozmowa o swoich problemach i samopoczuciu. Jest pomocą specjalistyczną, nastawioną przede wszystkim na osiągnięcie długoterminowych zmian, szukanie rozwiązań, zmianę widzenia siebie, otaczającego świata. Ma służyć zmianie społecznego funkcjonowania, a poprzez to wyposażać także w sposoby radzenia sobie z objawami depresji, rozpoznawania ich, zapobiegania im. Wszystko to dzieje się poprzez pracę i chęć pacjenta, tu nic nie stanie się „samo”, jak po zażyciu tabletki.  

Nasilone objawy depresji

W przypadku bardzo nasilonych objawów depresji, przebiegających z objawami somatycznymi, czasem z myślami samobójczymi, oczywiste jest, że szybko trzeba zastosować leczenie farmakologiczne. Powinno ono zapewnić skuteczną pomoc. Jednak to nie wszystko. Gdy najpoważniejsze objawy depresji zostaną „opanowane” przez przyjmowane leki i będą kontrolowane przez lekarza, który skutecznie poprowadzi dalszą farmakoterapię, pojawia się moment, w którym do tego leczenia powinna dołączyć psychoterapia. Nie każdy moment jej rozpoczęcia może być dobry. Czasem lepiej jest poczekać na przeminięcie najpoważniejszych objawów depresji, które mogą uniemożliwiać pracę pacjenta podczas psychoterapii. Jednak taką decyzję podejmuje się zawsze indywidualnie. 

Depresja o łagodnych objawach

Przy lżejszym nasileniu depresji psychoterapia może stać się leczeniem pierwszoplanowym. Jednak nigdy nie zastąpi przyjmowanych leków, jak też odwrotnie: farmakoterapia nie zwalnia z podjęcia psychoterapii. Ma ona szczególnie zastosowanie u osób, u których objawy depresji wywołane są konkretnymi problemami ze społecznym funkcjonowaniem, z utartymi schematami myślenia, postępowania, reagowania i gdy objawy choroby mogą wynikać z cech osobowości. Jednak decyzję o uczestniczeniu w psychoterapii pacjent musi podjąć samodzielnie. Lekarz psychiatra poinformuje o takiej możliwości, może pomóc w wyborze psychoterapeuty, formy terapii, jednak decyzja należy do chorego.  

U niektórych chorych, po przebyciu skutecznego leczenia epizodu depresji, psychoterapia może stać się jedyną formą terapii. Jednak często bywa też odwrotnie. U pacjentów z depresją nawracającą lub w wieku podeszłym wskazane jest przewlekłe przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych, które mają zapobiec kolejnym epizodom choroby. Zdarza się, że niektórzy chorzy muszą i powinni przyjmować leki przez wiele lat, a nawet do końca życia.  

Wybór formy leczenia depresji

Leczenie depresji i decyzje o jego przebiegu u każdego pacjenta podejmuje się indywidualnie. Niestety, nie ma ustalonych wytycznych postępowania w przypadku każdego epizodu choroby. Nie można powiedzieć, że zawsze trzeba zastosować farmakoterapię oraz psychoterapię i w którym momencie najlepiej to zrobić. Jedno jest pewne. Obie formy bardzo dobrze ze sobą współdziałają i mogą być mocnym orężem w walce z depresją. I choć psychoterapia nie jest obowiązkowa dla pacjenta z depresją, to nic nie stoi na przeszkodzie, by to rozważyć i nie bać się podjąć także takiej  formy terapii.

Bibliografia

Briers S. Pokonaj depresję, stres i lęk, czyli terapia poznawczo-behawioralna w praktyce, Samo Sedno, Warszawa 2011, ISBN 978-83-62482-37-5
Bridges P., Malbi G., Postępowanie w depresji, Urban & Partner, Wrocław 2001, ISBN 83-87944-57-2
Nowakowska E. Postępy w leczeniu zaburzeń afektywnych, AM Poznań, Poznań 2008, ISBN 978-83-60187-81-4
Pużyński S. Leki przeciwdepresyjne, Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa 2005, ISBN 83-85705-77-5

Efektywna terapia antydepresyjna