Depresja u kobiet

Depresja u kobiet nie jest taka sama jak depresja u mężczyzn. Ma inne przyczyny, objawy i przebieg. Oprócz tego, to kobiety dwa razy częściej niż mężczyźni chorują na depresję, leczenie trwa u nich dłużej, a także częściej zdarzają się nawroty. Pamiętajmy, że depresja to nie jest zwykły smutek czy ucieczka przed problemami. To poważne zaburzenie nastroju, które utrudnia życie chorego i może doprowadzić nawet do samobójstwa. Dlaczego kobiety są bardziej podatne na zaburzenia afektywne i jak manifestuje się depresja u kobiet?

Co to jest depresja?

Depresja to zaburzenie afektywne, które utrzymuje się co najmniej 2 tygodnie. Głównymi objawami depresji są:

• obniżenie nastroju,
• brak odczuwania przyjemności i satysfakcji,
• utrata zainteresowania dotychczasowym hobby,
• obniżony apetyt,
• obniżone libido,
• poczucie winy i małej wartości,
• pesymistyczne widzenie przyszłości,
• bezsenność,
• myśli samobójcze i próby samobójcze.

Istnieją także rodzaje depresji, które występują głównie u kobiet:

• depresja atypowa – o objawach różniących się od „zwykłej” depresji,
• depresja sezonowa – związana z niedoborem światła słonecznego.

Dlaczego kobiety częściej cierpią na depresję?

Wśród dzieci depresja jest równie częsta u dziewczynek i u chłopców. Dopiero w okresie dojrzewania zapadalność na depresję staje się dwa razy częstsza u dziewcząt. Kobiety są bardziej podatne na zaburzenia depresyjne ze względów biologicznych:

• u kobiet często występują problemy z poziomem hormonów tarczycy, co zwiększa ryzyko depresji,
• wahania poziomu hormonów związane z miesiączkowaniem wywołują PMS, co także utrudnia kobietom życie i prowadzi do spadków nastroju,
• ciąża, która wpływa na poziom hormonów, zmianę trybu życia, lęk u przyszłych matek co do zdrowia dziecka i przebiegu ciąży,
• problemy związane z ciążą (bezpłodność, poronienie, niechciana ciąża) także mogą być przyczyną depresji u kobiet,
• po urodzeniu dziecka u wielu kobiet pojawia się tzw. „baby blues”, czyli czasowe obniżenie nastroju, natomiast u innych pojawia się depresja poporodowa,
• czas przed i w trakcie menopauzy to także wahania hormonalne, często wywołujące depresję.

Istnieją także czynniki psychologiczne, które zwiększają ryzyko zachorowania na depresję wśród kobiet:

• kobiety mają tendencję do zastanawiania się nad swoim stanem psychicznym, okazywania swojego przygnębienia, zwierzania się ze swoich uczuć, co potęguje objawy depresji; mężczyźni starają się zajmować czymś innym, co z kolei może pomóc w depresji,
• kobiety są bardziej podatne na stres, który znacząco wpływa na samopoczucie,
• niektórzy lekarze sugerują, że niezadowolenie z własnego wyglądu, częstsze u kobiet niż u mężczyzn, może także przyczyniać się do zwiększenia ryzyka depresji.

Kolejną grupą przyczyn depresji u kobiet są czynniki socjologiczne i uwarunkowania kulturowe:

• kobieta we współczesnym świecie często musi godzić ze sobą rolę matki, żony i pracownika, co zwiększa napięcie psychiczne i w efekcie może prowadzić do załamania,
• nasze społeczeństwo nadal pozostaje społeczeństwem patriarchalnym, gdzie mężczyznom przyznaje się większą swobodę i władzę, co sprawia, że kobiety mogą czuć się bezradne i bez wpływu na swoje życie,
• kobiety częściej są ofiarami przemocy, także seksualnej, a takie przeżycia zwiększają podatność na depresję i problemy emocjonalne.

Objawy kobiecej depresji

Są pewne czynniki, które zwiększają ryzyko zachorowania na depresję u kobiet:

• depresja w rodzinie,
• utrata rodzica w dzieciństwie,
• bycie ofiarą przemocy seksualnej,
• przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych z dużą ilością progesteronu,
• przyjmowanie leków podnoszących poziom gonadotropin (stosowanych w leczeniu niepłodności kobiet),
• problemy życiowe.

Depresja u kobiet to często depresja atypowa. Taka depresja może mieć więc nietypowe objawy, wręcz odwrotne niż w przebiegu „zwykłej” depresji. Do symptomów kobiecej depresji zalicza się m.in.:

• zbyt dużą potrzebę snu,
• zwiększony apetyt,
• tycie,
• wieczorne spadki nastroju.

Oprócz tego kobiety częściej cierpią na objawy depresji, takie jak:

• płaczliwość,
• poczucie winy,
• obniżenie poczucia własnej wartości,
• problemy z koncentracją,
• brak energii.

Jak sobie pomóc w depresji? Leczenie depresji to długotrwały proces. Jeśli jednak kobieta cierpiąca na depresję zgłosi się do specjalisty, zacznie brać leki i stosować psychoterapię – zostanie wyleczona. Najtrudniejszą fazą leczenia depresji jest pierwszy miesiąc brania leków przeciwdepresyjnych – zazwyczaj nie dają jeszcze efektów, często pojawiają się natomiast efekty uboczne. Leczenie powinno trwać 6-12 miesięcy.

Bibliografia:

Heitzman J., (red.), DEPRESJA - odpowiedzi na pytania, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-60290-22-4.
Dudek D., Zięba A., Depresja - wiedzieć, aby pomóc, Krakowskie Wydawnictwo Medyczne, Kraków 2002, ISBN 83-88614-05-3.
Meder J., Problemy zdrowia psychicznego kobiet, Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, Kraków 2003, ISBN 83-86826-85-1.
McKenzie K., Zrozumieć depresję, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 978-83-60945-69-8.