Jak sobie radzić z depresją poporodową?

Depresja poporodowa jest poważnym zaburzeniem psychicznym, które wpływa na całe funkcjonowanie kobiety. Jej objawy ujawniają się do 12 miesięcy po porodzie. Ciąża i poród to trudny czas dla organizmu i psychiki kobiety. Po porodzie kolejny raz w ciągu kilku miesięcy jej organizm musi dostosować się do nowej sytuacji. Nie jest to proces łatwy bez względu na to, czy jest to pierwsze czy kolejne dziecko. Opieka nad noworodkiem to również wielka odpowiedzialność i zaangażowanie. Małe dziecko jest całkowicie zależne od dorosłych osób. Młoda mama jest narażona na szereg problemów i komplikacji związanych z nową sytuacją. Jednym z bardzo poważnych jest właśnie depresja poporodowa.

Czym jest depresja poporodowa?

W swoim obrazie depresja poporodowa przypomina inne zaburzenia afektywne. Jej objawy mogą być nasilone lub słabe. Zawsze jednak istnieje ryzyko pogorszenia się stanu zdrowia chorej, jeżeli nie zostanie jej zapewniona odpowiednia pomoc i opieka. Kobiety, które zostały mamami są pod dużą presją otoczenia. Panujące przekonanie, że dziecko to wielkie szczęście nie zawsze się sprawdza. Kiedy kobieta zaczyna zauważać u siebie objawy związane z zaburzeniami depresyjnymi może je ukrywać i starać się wpasować w stereotyp. Problemy kobiety nikną w zachwycie otoczenia nad maleństwem i nie zawsze ma ona gdzie szukać pomocy. Czują one potrzebę zaspokajania potrzeb dziecka, a zarazem spełniania się w roli matki, jaką narzuca kobiecie społeczeństwo. Kiedy jednak objawy się nasilają kobieta nie jest w stanie dalej pełnić swojej funkcji i potrzebuje, by również na nią zwrócono uwagę, otoczono ją opieką oraz wsparciem.

Kobiety, które zauważają u siebie objawy depresji poporodowej powinny skonsultować się z lekarzem specjalistą. Odpowiednia diagnoza oraz podjecie się leczenia mogą przyspieszyć powrót do zdrowia. Macierzyństwo jest wyzwaniem dla kobiety, szczególnie dla tej, która jest chora. Osoba chora na depresję poporodową nie jest w stanie sprawnie funkcjonować i wywiązywać się ze swoich obowiązków. Ich nadmiar oraz brak wsparcia z zewnątrz może tym bardziej pogłębiać stan chorej i wpływać na nasilenie się objawów.

Depresja poporodowa - leczenie

Depresja w każdej postaci jest chorobą i wymaga odpowiedniego leczenia. Tak jak w przypadku innych zaburzeń afektywnych, również w leczeniu depresji poporodowej stosuje się farmakoterapię. Matka nie może wtedy karmić swojego dziecka piersią, jednak ma szansę na nawiązanie z nim głębokiej więzi, kiedy jej stan się poprawi. Leczenie farmakologiczne może być zastosowane jedynie po bezpośredniej konsultacji z lekarzem psychiatrą. Odradza się leczenie na własną rękę lekami bez recepty lub ziołami. Leczenie takimi sposobami może wywołać niepożądane reakcje. Leki bez recepty nie są odpowiednio przebadane, by móc mówić o ich skuteczności. Każdy przyjmowany w tym stanie lek, kobieta powinna konsultować z lekarzem. Tylko odpowiednio prowadzone leczenie oraz stosowanie się do zaleceń lekarza może poprawić stan chorej kobiety. Przebywanie pod stałą opieką lekarza, współpraca pacjentki z lekarzem oraz stosowanie się do jego zaleceń może znacznie przyspieszyć powrót do zdrowia i rekonwalescencję.

Dobrym uzupełnieniem leczenia farmakologicznego jest psychoterapia. Obecnie można wybierać w ofercie ośrodków psychoterapeutycznych. Każdy może dopasować odpowiedni rodzaj terapii do swoich potrzeb. Praca z psychoterapeutą pozwala na przepracowanie trudnych problemów i emocji oraz poznanie swojego wnętrza. Praca nad sobą jest uzupełnieniem leczenia, ponieważ pozwala na ustabilizowanie nastroju, poprawę samopoczucia oraz dotarcie do sedna problemu. Istnieje możliwość pracy indywidualnej, grupowej oraz partnerskiej. W indywidualnej pracy z terapeutą, kobieta może pracować nad swoimi problemami i stanem psychicznym. Jest to bezpośrednia praca z drugą osobą – wykwalifikowanym terapeutą.

Psychoterapia grupowa przebiega pod opieką terapeuty, jednak działają tu również problemy grupowe. Osoby w takiej terapii mogą się nawzajem wspierać i pomagać sobie w trudnych momentach. Jest to dobra forma terapii dla kobiet, które potrzebują wsparcia od innych oraz szukają zrozumienia. W terapii z partnerem oprócz problemów kobiety porusza się także problemy związane z relacją partnerską. W związku problemy jednej osoby odbijają się również na drugiej. Dlatego dla par, które nie potrafią sobie poradzić z depresją poporodową partnerki będzie to możliwość pogłębienia relacji, zrozumienie siebie nawzajem oraz obdarzania się czułością i wsparciem. Każda forma terapii będzie owocna, jeśli zostanie odpowiednio dobrana oraz osoba chora będzie miała motywację do uczestnictwa i pracy nad sobą.

Depresja - grupy wsparcia

Oprócz farmakoterapii oraz psychoterapii kobieta może uczestniczyć w spotkaniach grup wsparcia lub korzystać z pomocy oferowanej przez fora internetowe oraz telefony zaufania. Grupy wsparcia są miejscem spotkań ludzi o podobnych problemach i przeżyciach, którzy wzajemnie starają się sobie pomóc. Głównym założeniem jest wzajemne zrozumienie oraz wsparcie. Znalezienie się w środowisku osób o podobnych problemach może dać szansę chorym kobietom na wspólne poszukiwanie rozwiązań problemów, możliwość opowiedzenia o swojej sytuacji, wzajemne zrozumienie i wsparcie. Tego rodzaju pomoc może również dawać nowe możliwości w pracy nad swoimi problemami oraz siłę do dalszego działania. Podobnie dzieje się w przypadku for internetowych oraz telefonów zaufania. Osoba chora może opowiedzieć o swoich problemach, uzyskać wsparcie i zrozumienie. To bardzo ważne czynniki, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania oraz poczucia bezpieczeństwa. Osoba otoczona wsparciem, która może podzielić się swoimi problemami ma szansę na szybszy powrót do zdrowia.

Kobiety, które po porodzie doświadczyły depresji wymagają solidnej opieki i wsparcia. Potrzebują przede wszystkim odpowiedniego leczenia oraz pomocy w przezwyciężaniu trudności. Ich sytuacja jest podwójnie ciężka – z jednej strony powinny spełniać społecznie narzucone obowiązki przy dziecku i cieszyć się z jego narodzin, z drugiej choroba uniemożliwia im takie działania. Dlatego tak ważne jest zrozumienie dla tych kobiet i wspieranie ich. Dzięki temu mogą szybciej powrócić do zdrowia i opieki nad swoimi pociechami. Rola matki jest bardzo wymagająca i nie zawsze wiąże się ze szczęściem i radością, czasem jest równoznaczna ze smutkiem i łzami. Wtedy opieką należy otaczać nie tylko dziecko, ale również jego matkę. Ważne, by w takich sytuacjach zrozumieć kobietę i zapewnić jej bezpieczeństwo. Może to zaowocować szczęśliwym dzieciństwem dziecka i spełnionym macierzyństwem kobiety.


Bibliografia

Koszewska I. O depresji w ciąży i po porodzie, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2010, ISBN 978-83-200-3844-6
Atkinson S. Jak wydobyć się z depresji, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, ISBN 83-01-14765-2
Pużyński S. Depresje i zaburzenia afektywne, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009, ISBN 978-83-200-3828-6
Hesse A. Drogi wyjścia z depresji i lęku, WAM, Kraków 2006, ISBN 83-7318-127-X