Nawracające zaburzenia nastroju – zapobieganie

Czasem nawracające złe samopoczucie i znaczne obniżenie nastroju mogą być spowodowane nawracającą depresją. Zaburzenia afektywne wpływają na funkcjonowanie człowieka i jego relacje z otoczeniem. Wiele osób, które doświadczyło jednego epizodu depresji, w przyszłości może przeżywać kolejne. Niestety nie ma prostego sposobu, by przekonać się, że depresja będzie powracać. Można jednak postarać się zapobiegać tym nawrotom oraz rozpoznawać zwiastuny kolejnego epizodu.

Depresja z tendencją do nawracania

Zaburzenia afektywne należą do grupy poważnych zaburzeń psychicznych, których nie należy lekceważyć. Często trudno jest samemu przed sobą przyznać, że ma się problem. Jednak w przypadku zaobserwowania u siebie lub osoby ze swojego najbliższego otoczenia objawów depresji, warto jest poszukać pomocy. Nieleczona odpowiednio depresja może być bardzo groźna dla osoby cierpiącej. Zmiany w myśleniu oraz zaciemniony obraz rzeczywistości mogą prowadzić do wycofania się z aktywnego życia. W skrajnych przypadkach może prowadzić do powstawania myśli samobójczych i prób wprowadzania planów w czyn.

Epizod depresji może ustąpić samoistnie po kilku miesiącach. Jednak brak wsparcia medycznego i terapeutycznego może być przyczyną nawrotów zaburzenia i pogłębiania się problemów. Zaburzenia depresyjne nawracające zostały ujęte w Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 pod kodem F33. Czas epizodów depresyjnych mieści się w przedziale 3-12 miesięcy (średnio około pół roku). Przyczyny depresji upatrywane są w zmianach biochemicznych w mózgu chorego, ale także w jego postrzeganiu świata i samego siebie. Zaburzone schematy myślenia i negatywny obraz siebie mogą owocować kolejnymi stanami depresyjnymi. Dlatego w przypadku depresji tak ważna jest odpowiednia opieka specjalistów.

Opieka specjalisty w depresji

Po zaobserwowaniu u siebie niepokojących objawów warto zgłosić się jak najszybciej do specjalisty. Najbardziej odpowiednią osobą w takim przypadku jest lekarz psychiatra. Warto pamiętać, że każda choroba i zaburzenie wymagają odpowiedniej diagnozy. A prawidłową diagnozę może przeprowadzić wyłącznie osoba, która jest do tego odpowiednio przygotowana. W przypadku problemów psychicznych jest nią lekarz psychiatra. Dlatego też warto nie bać się takiego lekarza i skorzystać z jego wiedzy i doświadczenia.

Oprócz pomocy psychiatrycznej, warto korzystać z pomocy psychologicznej i psychoterapeutycznej. Opieka medyczna, jak i pomoc psychologiczna mogą pomóc osobie w depresji szybciej i sprawniej powracać do równowagi psychicznej. Uczestnictwo w terapii i praca nad swoimi psychicznymi problemami jest wskazana dla osób cierpiących na zaburzenia afektywne nawracające, ponieważ pozwala utrwalać pozytywne schematy myślenia oraz daje cierpiącemu możliwość poznania swoich wewnętrznych przeżyć i uczuć.

Farmakologiczne leczenie depresji

Jedną z podstawowych form leczenia nawracającej depresji jest farmakoterapia. Warto, by opieką medyczną zajmował się lekarz psychiatra, który będzie mógł dopasować leczenie farmakologiczne do indywidualnych potrzeb pacjenta. Leczenie farmakologiczne nie tylko pozwala zmniejszyć dolegliwości w trakcie epizodu depresyjnego, ale także zapobiegać nawrotom. Lekarz prowadzący powinien zalecić odpowiednią dawkę leku oraz długość przyjmowania. Warto stosować się do zaleceń lekarza i zgłaszać mu wszelkie obawy i zaobserwowane niepokojące objawy po zażyciu leków, by mógł w miarę potrzeby modyfikować leczenie.

Przestrzeganie zaleceń lekarza oraz przyjmowanie leków przez odpowiedni okres pozwala utrwalać skutki leczenia i zmniejszać prawdopodobieństwo występowania nawrotów depresji. Warto także, w trakcie farmakoterapii, zastosować inne metody terapeutyczne, które mogą wspomagać powrót do równowagi psychicznej i wspierać chorego w tym trudnym czasie.

Oddziaływania terapeutyczne

W leczeniu nawracających zaburzeń nastroju, oprócz farmakoterapii, zalecana jest także psychoterapia i inne formy wsparcia. Psychoterapia pozwala utrwalać i wzmacniać efekty działania leków oraz pomaga cierpiącemu na depresję wracać do normalnej aktywności społecznej. Udział w terapii to także możliwość zmiany błędnych schematów myślenia oraz możliwość wypracowania nowych, które pozwolą sprawniej radzić sobie z trudnościami. Jest to także doskonała możliwość wpłynięcia na swoją samoocenę oraz poczucie własnej wartości, które w depresji są bardzo zaniżone. Praca z terapeutą pozwala zmniejszać poczucie winy i szukać nowych rozwiązań dla problemów, które dla cierpiącego na depresję wydają się nie do przejścia.

Oprócz „tradycyjnej” psychoterapii osoba cierpiąca na nawracające zaburzenia nastroju może skorzystać z szeregu innych możliwości, które także mają na celu pomoc jej w poradzeniu sobie w tym trudnym okresie. Dobrym uzupełnieniem farmakoterapii i psychoterapii mogą być grupy wsparcia, korzystanie z forów lub czatów tematycznych w Internecie, korzystanie z telefonów zaufania oraz uczestnictwo w nowoczesnych terapiach pozwalających poznawać swoją psychikę i reakcje, tak by móc radzić sobie sprawniej z nawrotami depresji.

Biofeedback sposobem na nawroty depresji

Powracająca depresja może utrudniać życie chorego. Jednak odpowiednie leczenie i wsparcie ze strony otoczenia mogą zminimalizować ryzyko wystąpienia kolejnych epizodów lub zmniejszyć ich intensywność. Dzięki nowoczesnym metodom, takim jak biofeedback, chory może uczyć się, jak kontrolować swoje ciało i umysł oraz pracować nad zmianą utartych, często negatywnych schematów myślenia. Uzyskanie kontroli nad własnym ciałem i umysłem oraz poznanie swoich reakcji daje szansę na wczesne wykrywanie pierwszych symptomów nawracającego zaburzenia.

Podstawą do rozpoczęcia terapii biofeedback są badania diagnozujące pracę mózgu (EEG i QEEG), które rejestrują i opisują czynność bioelektryczną mózgu. Wyniki przeprowadzonych badań umożliwiają dokładne odróżnienie i zdefiniowanie nawet najmniejszych zaburzeń w pracy mózgu, pozwalają na ustalanie strategii i opracowywanie indywidualnych protokołów treningowych Biofeedback. Wyniki badań określające stan aktywności fal mózgowych prowadzone w określonych odstępach czasu mają również duże znaczenie dla obiektywnej oceny efektywności prowadzonego leczenia farmakologicznego i terapii. Kolejnym elementem procesu diagnostycznego jest pomiar indywidualnych reakcji fizjologicznych organizmu na stres.

Terapia EEG BioFeedback pozwala zwiększyć kontrolę nad organizmem, zmniejszyć tendencję do stanów lękowych, zwiększyć odporność na stres. Wpływa na poprawę samopoczucia, poprzez to, że pomaga w przywróceniu energii (motywacji do działania) i sprawności procesów poznawczych, w wyrównaniu nastroju. Biofeedback fizjologiczny pozwala w sposób świadomy kontrolować swoje ciało i eliminować napięcie mięśniowe, wpływa również na dobre samopoczucie i redukcję stanów lękowych. Treningi te wpływają na autoregulację układu nerwowego, zwiększenie wydolności krążeniowo-oddechowej, mięśniowej oraz lepszą kondycję psychiczno-emocjonalną. Terapia biofeedbackiem pozwala poznać swoje reakcje oraz nauczyć się, jak je kontrolować, by móc samodzielnie wpływać na swoje samopoczucie i zachowanie. Za pomocy tego rodzaju oddziaływań osoba cierpiąca na nawracające epizody depresji może nauczyć się sprawnego rozpoznawania pierwszych objawów kolejnego epizodu oraz właściwego i szybkiego reagowania na nie.

Stosując biofeedback, można zatem wzmacniać i przyśpieszyć efekty działania tradycyjnych terapii, poznając zarazem siebie i funkcjonowanie swojej psychiki. Terapia biofeedbackiem przebiega w przyjaznych i komfortowych warunkach, a jej długość jest dostosowana do indywidualnych potrzeb każdego klienta.

Bibliografia:

Preston J., Pokonać depresję, GWP, Gdańsk 2002, ISBN 83-89120-38-0.
Solomon A., Anatomia depresji. Demon w środku dnia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2004, ISBN 83-7298-255-4.