Problem bezsenności w depresji

Zaburzenia snu występują nawet u 80 proc. chorujących na depresję. Najczęściej występują pod postacią bezsenności. Może to być objaw depresji, czynnik ryzyka jej wystąpienia i nawrotu, lub efekt uboczny stosowanych leków przeciwdepresyjnych. Przedłużająca się bezsenność może też pogłębiać objawy depresji.

Związek zaburzeń snu z depresją jest ważny przede wszystkim ze względu na podejmowany rodzaj leczenia. Niektóre leki przeciwdepresyjne pobudzają organizm, inne wyciszają, uspokajają, więc ich wpływ na sen także będzie zróżnicowany.  

Bezsenność objawem depresji

Bezsenność jest w ponad połowie przypadków objawem chorób przebiegających z zaburzeniami nastroju. Problemy ze snem, często wychodzą na pierwszy plan w przypadku depresji. Dotyczy to zarówno bezsenności jak i nadmiernej senności. Typowy sen osoby chorej na depresję polega na tym, że pacjent zasypia szybko bez problemu, bo chce by skończył się dzień, który jest dla niego męką. Jednak w takim stanie, sen jest bardzo płytki i trwa krótko. Szybko następuje przebudzenie, często połączone z lękiem przed kolejnym nadchodzącym dniem. Gdy towarzyszą temu typowe objawy depresji: obniżony nastrój, aktywność, napęd psychoruchowy, łatwiej jest postawić prawidłową diagnozę. Bezsenność traktuje się wtedy jako zaburzenie rytmu dobowego występujące w depresji.  

Bezsenność maską depresji

Nierzadko spotyka się stan, w którym długotrwałe problemy ze snem są jedynym dostrzeganym objawem. Nie występują tu typowe dolegliwości związane z depresją. Na pierwszy plan wysuwają się dolegliwości somatyczne, bólowe lub właśnie tylko pod postacią zaburzeń snu. Jednak wnikliwe badanie lekarskie, pozwala wtedy często na dostrzeżenie w tych dolegliwościach – depresji maskowanej, czyli tzw. depresji bez depresji. W takiej postaci choroby, może nie występować typowe obniżenie nastroju. W depresji maskowanej cierpi przede wszystkim ciało. Jednak odpowiednim leczeniem tych dolegliwości jest postępowanie takie, jak w przypadku leczenia pełnoobjawowej depresji. Zastosowanie leków przeciwdepresyjnych w terapii bezsenności będącej maską depresji, przynosi zazwyczaj pożądaną poprawę.  

Bezsenność w depresji nawracającej

U osób cierpiących na depresję nawracającą, bezsenność pojawiająca się podczas remisji, powinna być traktowana jako zwiastun nawrotu depresji. Leczenie zaburzeń snu, powinno być w tych przypadkach podstawą profilaktyki, leczenia i zapobiegania nawrotom choroby. 

Bezsenność przyczyną depresji

Wg statystyk, pacjenci mający problemy ze snem, dużo częściej mają też inne kłopoty ze zdrowiem.

Brak snu prowadzi do drażliwości, zaburzeń nastroju, kłopotów z pamięcią, koncentracją. Komfort życia takich osób się obniża, częściej chorują, spada odporność, gorzej pracują. Pacjent zaczyna martwić się swoimi dolegliwościami. Mogą pojawić się także myśli samobójcze. Jeżeli bezsenność trwa długo i nie jest leczona, może prowadzić do rozwinięcia się depresji. Ryzyko rozwoju zaburzeń nastroju jest u tych chorych aż czterokrotnie większe niż u osób zdrowych.  

Leczenie bezsenności czy depresji?

Przede wszystkim zawsze leczy się chorobę, a nie objaw. Wszystko zależy od tego czy bezsenność jest wynikiem depresji, czy depresja bezsenności.

Może zdarzyć się także sytuacja, w której leczenie depresji spowoduje zaburzenia snu. Ryzyko takie istnieje przede wszystkim w przypadku zastosowania leków działających aktywizująco. Podatni na takie ich działanie, mogą być chorzy z poczuciem dużego lęku.

Jednak istnieje wiele leków przeciwdepresyjnych działających uspokajająco. Wpływają one korzystnie na sen i pomagają w jego regulacji, mimo że nie są typowymi lekami nasennymi. Do leków takich należy m.in.: mianseryna, mirtazapina, trazodon. W przeciwieństwie do leków nasennych, te stosowane w leczeniu depresji nie uzależniają, co ważne jest w przypadku długotrwałego leczenia jakiego ona wymaga. Pamiętać należy, że terapia depresji, także tej występującej z bezsennością lub pod jej postacią, wymaga przewlekłego leczenia. Ustąpienie objawów, w tym przypadku zaburzeń snu, często nie świadczy o ustąpieniu choroby. 

Bibliografia

Szelenberger W. Bezsenność, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 83-60072-61-5
Hammen C. DEPRESJA - modele kliniczne i techniki terapeutyczne, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2004, ISBN 83-89574-37-3
Heitzman J. (red.), DEPRESJA - odpowiedzi na pytania, Urban & Partner, Wrocław 2007, ISBN 83-60290-22-4
Święcicki Ł. Depresja - zwykła choroba?, Urban & Partner, Wrocław 2010, ISBN 978-83-7609-276-8

Brak snu i depresja