Problemy w szkole a depresja

Okres nauki jest bardzo ważnym czasem dla młodego człowieka.  Szkoła staje się miejscem, gdzie dziecko uczy się kontaktów społecznych, poznaje swoje możliwości i rozwija swoje wewnętrzne zainteresowania. W trakcie uczęszczania do szkoły dzieci narażone są na szereg trudności. Problemy szkolne mogą wywoływać bardzo wiele wewnętrznych trudności, które w efekcie mogą być przyczyną powstawania depresji u dzieci.
 

Szkoła elementem życia młodego człowieka

Szkoła jest bardzo ważnym elementem życia młodego człowieka. Dziecko spędza w niej dużo czasu, ucząc się i poznając świat. Staje się ona miejscem równie ważnym jak dom rodzinny. Dlatego też tak ważna jest atmosfera w tym miejscu i zapewnienie dzieciom poczucia bezpieczeństwa.

Od wczesnego dzieciństwa w życiu człowieka pojawiają się trudności. Przezwyciężanie ich jest niezbędne do dalszego rozwoju. Już we wczesnej młodości rozwijają się charakterystyczne dla każdego dziecka cechy osobowości. Odgrywają ważną rolę w radzeniu sobie z trudnymi, stresującymi wydarzeniami w życiu. Niektóre dzieci są bardziej towarzyskie i wytrzymałe od innych. Pozwala im to na szybkie aklimatyzowanie się w grupie i pokonywanie przeszkód. U innych rozwijają się cechy takie, jak nieśmiałość, małomówność, skrytość, unikanie konfliktów, wycofanie. Takie cechy nie sprzyjają nawiązywaniu nowych znajomości i adaptowaniu się do nowych sytuacji. W zależności od cech osobowości dzieci mają różne problemy i różnie na nie reagują.

Problemy związane z rozpoczęciem nauki w szkole

Pierwszym poważnym stresem w życiu ucznia jest rozpoczęcie prawdziwej szkoły. Nawet jeśli dotychczas maluch chodził do przedszkola, to zmiana miejsca i panujących zasad staje się ciężkim  wyzwaniem. Stres wywołany tym wydarzeniem może wpływać na pogorszenie się nastroju dziecka i niechęć do szkoły. Bardzo ważna jest w tym czasie rola rodziców. To oni zapewniają dziecku wsparcie i poczucie bezpieczeństwa.

Rozmowy z dzieckiem, zrozumienie jego trudności i pomoc w tym czasie dają szansę na poprawę sytuacji. Pozostawienie dziecka samego ze swoimi problemami może powodować pogłębianie się problemów i wycofywanie się dziecka z aktywnego uczestnictwa w życiu szkolnym. Dzieci również odczuwają dolegliwości psychiczne, mają problemy emocjonalne. Postawa rodziców względem tych pierwszych trudności ma bardzo duże znaczenie w budowaniu pewności siebie dziecka i kształtowaniu jego postaw. Dziecko, które ma oparcie w rodzicach w dalszym życiu będzie sprawniej radzić sobie z trudnościami, niż dziecko, które tej opieki nie ma.

Depresja u dzieci jest wywoływana przede wszystkim przez czynniki zewnętrzne i ma inne podłoże, niż depresja u osób dorosłych. Zaburzenia depresyjne mają swoją przyczynę w kontaktach dziecka z otoczeniem i problemach rodzinnych. Często rodzice nie zwracają na takie zmiany nastroju dziecka uwagi, wiążąc je z wiekiem dojrzewania lub wyolbrzymianiem spraw.

Problemy szkolne nastolatków i ich wpływ na rozwój depresji

Problemy w szkole są bardzo trudne do rozwiązania dla młodego człowieka. Niezależnie od tego czy są spowodowane naciskami nauczycieli, problemami w nauce, brakiem akceptacji u rówieśników lub nadmiernymi wymogami rodziców, powodują powstawanie wielu ciężkich emocji. W wieku dojrzewania problemy, nie ważne z czym są związane, wydają się nastolatkowi nie do rozwiązania. Zmiany związane z działaniem hormonów, wzrostem organizmu i przemianami psychicznymi pogłębiają negatywne odczucia młodego człowieka i sprawiają, że każda trudność urasta do rangi wielkiego problemu.

Nie należy jednak bagatelizować sygnałów dawanych przez dziecko. Dla osoby dorosłej takie trudności mogą wydawać się błahe, natomiast dla nastolatka faktycznie są to beznadziejne sytuacje. Pojawienie się problemu w szkole może stać się przyczyną pogarszania się nastroju i powstawania kolejnych trudności. Młody człowiek może nie widzieć rozwiązania takiej sytuacji i próbować zmniejszyć napięcie wewnętrzne. Częstym sposobem radzenia sobie z trudnościami jest autoagresja. Jej drastycznym przejawem jest samookaleczanie się. Ma ono na celu zmniejszać wewnętrzny ból poprzez zadawanie sobie fizycznych cierpień.

Niezrozumienie ze strony rodziców i pogłębiania się problemów związanych ze szkołą może prowadzić do poważnych zaburzeń psychicznych. Nastolatki również chorują na depresję i w tym wieku choroba ta może być bardzo niebezpieczna. Wywołana zewnętrznymi czynnikami depresja u nastolatka ma często trudny przebieg. Nie zwrócenie uwagi na zmiany w zachowaniu dziecka przekonują je o braku wsparcia ze strony rodziny. Także ignorowanie jego sygnałów i wyśmiewanie jego problemów może być przyczyną powstawania silnych zaburzeń nastroju. Bardzo niepokojącym objawem w depresji u młodych osób są myśli samobójcze. Psychika młodego człowieka nie jest jeszcze do końca wykształcona i nie jest w stanie radzić sobie ze wszystkimi trudnościami.

Nasilanie się szkolnych trudności i ignorowanie tego stanu przez rodziców lub też niezrozumienie problemu mogą być przyczyną powstania u młodego człowieka depresji. Dziecko powinno mieć zapewnioną pomoc specjalistów, by móc wracać do zdrowia. Pozostawienie dziecka samego z chorobą i dalszymi trudnościami może w efekcie doprowadzić do wprowadzenia w czyn swoich planów samobójczych. Dlatego też należy zwracać uwagę na dziecko i jego problemy. Szkoła sama nie rozwiąże za rodziców wszystkich trudności i spraw związanych z wychowaniem. Zainteresowanie rodzica sprawami dziecka i jego potrzebami daje możliwość uniknięcia trudnych sytuacji i konsekwencji psychicznych.   


Bibliografia

Greszta E. Depresja wieku dorastania, Academica, Warszawa 2006, ISBN 83-89281-19-8
Namysłowska I., Psychiatria Dzieci i młodzieży., Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2011, ISBN 978-83-200-4394-5
Kendall P. Terapia dzieci i młodzieży. Procedury poznawczo-behawioralne, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellonskiego, Kraków 2010, ISBN 978-83-233-2909-1
Hesse A. Drogi wyjścia z depresji i lęku, WAM, Kraków 2006, ISBN 83-7318-127-X