Psychoterapia indywidualna

Leczenie zaburzeń psychicznych jest procesem długotrwałym i skomplikowanym. Osoby chore na różne zaburzenia zostają poddane odpowiedniemu leczeniu. Każda choroba ma swoje charakterystyczne objawy i przebieg, jednak dużą rolę w jej rozwoju oraz leczeniu odgrywa osobowość chorego i jego indywidualne predyspozycje. Także w leczeniu depresji ważne jest zwrócenie uwagi na indywidualny przebieg choroby u pacjenta oraz dostosowanie go do jego potrzeb.

Na czym polega psychoterapia indywidualna?

Zaburzenie depresyjne jest poważną chorobą, która wpływa na całe funkcjonowanie chorego. Dlatego tak ważne jest odpowiednie leczenie oraz pomoc w trakcie choroby oraz powrotu do normalnego życia. Jedną z bardzo ważnych form pomocy w depresji jest psychoterapia. Terapia psychologiczna jest celową interwencją. W pracy indywidualnej z klientem podstawową metodą oddziaływania jest słowo.

Psychoterapeuta może wykorzystywać szereg różnych technik, które mają na celu zmianę myślenia pacjenta, ukazaniu mu błędów w jego sądach oraz urealnienie wizji rzeczywistości. Do podstawowych technik należą: udzielanie informacji, sugestie, przekonywanie, pobudzanie procesów kojarzenia, odbijanie (czyli wybiórcze powtarzanie wypowiedzi lub ich fragmentów), interpretacje, zmiana postaw, modelowanie, stosowanie kar i nagród oraz doskonalenie zdolności rozwiązywania problemów.

Obecnie istnieje wiele modeli terapeutycznych i rodzajów terapii wywodzących się z różnych nurtów psychologicznych. Do głównych nurtów psychoterapeutycznych należą podejście psychodynamiczne, poznawcze, behawioralne oraz humanistyczne. Każdy z tych nurtów ma charakterystyczne metody prowadzenia psychoterapii. Mimo tego, że w założeniach podejścia się różnią, wszystkie mają na celu pomoc osobie chorej i poprawę jej samopoczucia.

Psychoanaliza

Podejście psychodynamiczne wywodzi się z koncepcji Freuda. Freud stworzył swój system nazwany psychoanalizą. Uważał on, że każdy człowiek ma w swojej psychice nieświadome konflikty. Proces psychoanalizy miał na celu przywołanie ich do świadomości, ponieważ to one miały być przyczyną powstawania zaburzeń psychicznych. W trakcie terapii stosuje się metodę wolnych skojarzeń oraz analizy marzeń sennych, co wg Freuda miało przenosić nieuświadomione treści do świadomości człowieka. Ten rodzaj terapii jest długotrwały i wymagającego regularnych spotkań z terapeutą. Sprawdza się przede wszystkim przy leczeniu zaburzeń lękowych.

Podejście poznawcze

W podejściu poznawczym bardzo istotne jest zwrócenie uwagi na racjonalność procesów myślowych. Podczas procesu terapeutycznego zwraca się pacjentowi uwagę przede wszystkim na racjonalność procesów myślowych, które mają wywierać wpływ na zachowanie. Dzięki temu mają umożliwić zmianę stanu psychicznego pacjenta. W trakcie oddziaływań terapeutycznych wykorzystuje się również techniki modelowania oraz naśladowania. W ten sposób wpływa się na sposób zachowania i myślenia pacjenta i stara się utrwalić pożądane cechy. To podejście zwraca szczególną uwagę na procesy myślowe – emocje, nastawienia, oczekiwania, odbiór i przetwarzanie informacji – oraz na zniekształcenia, jakie w tych procesach mogą wystąpić. Właśnie te zniekształcenia mają być przyczyną powstawania zaburzeń. Dlatego w trakcie terapii chory uczy się prawidłowych wzorców i funkcjonowania.

Terapia behawioralna

Behawioryzm związany jest przede wszystkim z zachowaniem się człowieka oraz jego korektą. W nurcie tym można wyróżnić dwa główne modele, na podstawie których prowadzone są terapie. Pierwsze oparte jest na warunkowaniu klasycznym, drugie na modyfikacji zachowania. W procesie warunkowania klasycznego stosuje się techniki awersyjne, (mające na celu zniechęcenie i odrzucenie pewnych zachowań, ze względu na złe skojarzenia) oraz systematyczne odwrażliwianie ( które pozwala pozbyć się irracjonalnych lęków i zachowań). Stosowanie modyfikacji zachowania polega na wzmacnianiu pożądanych zachowań i cech poprzez pozytywne komunikaty, natomiast osłabianie i w miarę możliwości eliminowanie cech i zachowań szkodliwych lub niepożądanych. Terapia behawioralna ma na celu zmianę zachowania, a przez to zmianę myślenia danej osoby. Często ten rodzaj terapii łączony jest razem z podejściem poznawczym, co w rezultacie daje lepsze wyniki leczenia.

Terapie humanistyczne

Terapie humanistyczne skupiają się przede wszystkim na człowieku, jego przeżyciach oraz wewnętrznym świecie. Terapeuta ma na celu pobudzić jednostkę do rozwoju oraz stwarzać warunki odpowiednie do tego procesu. W tym rodzaju terapii zachęca się pacjenta do przejmowania kontroli i podejmowania samodzielnych decyzji. Dzięki rozwojowi pacjent może zmieniać swoje myślenie i zachowanie oraz poprawiać swój stan. Jest to rodzaj terapii, który jest skoncentrowany na osobie.

Powyżej przedstawiono różne podejścia terapeutyczne oraz rodzaje oddziaływań. W zależności od przebiegu choroby oraz indywidualnych potrzeb pacjenta można dostosować oddziaływania terapeutyczne do jego potrzeb. Terapia ma na celu pomoc pacjentowi. W trakcie psychoterapii pacjent jest aktywnym członkiem tego procesu i sam wpływa na wiele zagadnień, które są poruszane. Może również sam dobrać odpowiedni dla siebie rodzaj psychoterapii. Praca z terapeutą ma pomagać w odzyskaniu zdrowia i szybszy powrót do aktywnego życia. Leczenie także może sie odbywać w grupie (psychoterapia grupowa).


Bibliografia

Hammen C. DEPRESJA - modele kliniczne i techniki terapeutyczne, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2004, ISBN 83-89574-37-3
Beck J. Terapia poznawcza - podstawy i zagadnienia szczegółowe, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellonskiego, Kraków 2005, ISBN 83-233-1986-3
Atkinson S. Jak wydobyć się z depresji, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, ISBN 83-01-14765-2
Rybolt R. 75 sposobów na depresję, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2009, ISBN 978-83-7489-125-7