Śmierć bliskiej osoby a depresja

Śmierć bliskiej osoby może być czynnikiem wyzwalającym bardzo silny stres. Osoby z najbliższego otoczenia zmarłego mogą przeżywać wiele trudności związanych z tym przeżyciem. Problemy, które pojawiają się po śmierci bliskich mogą być przyczyną rozwoju depresji. Śmierć dosięga każdego człowieka, a mimo to nadal nie potrafimy sobie dobrze radzić z uczuciami oraz emocjami, jakie rodzą się po tym wydarzeniu. Przeżycie śmierci bliskiej osoby jest jednym z najcięższych przeżyć, jakie mogą spotkać człowieka.

Ból po stracie bliskiej osoby

Pojawiający się żal to stracie blisiej osoby jest normalnym uczuciem, które rodzi się w takiej sytuacji. Siła z jaką przeżywa się emocje po śmierci bliskiej osoby zależy od stopnia zażyłości oraz pokrewieństwa. Najdłużej utrzymuje się żal po stracie bliskich krewnych genetycznych oraz współmałżonka. Na samopoczucie żałobników wpływa także to, w jakim wieku był zmarły oraz co spowodowało śmierć. Kiedy jest to osoba młoda i pełna życia jej odejście staje się druzgocącym doświadczeniem. Śmierć starszej, schorowanej osoby nie jest już tak traumatycznym wydarzeniem. Jeśli osoba ta ciężko chorowała, to często jej śmierci oprócz żalu towarzyszy poczucie ulgi.

Reakcje organizmu i psychiki na śmierć bliskiej osoby

Reakcją na śmierć bliskiej osoby są objawy zarówno somatyczne, jak i psychiczne. Do fizjologicznych reakcji organizmu można zaliczyć:

• utratę tchu,
• poczucie pustki w żołądku,
• brak siły w mięśniach,
• utratę energii.

W takich chwilach charakterystyczny jest również płacz. Może on trwać bardzo długo, wiążąc się z wylewaniem łez i odczuwaniem silnych emocji. Śmierć bliskiej osoby może wywoływać psychiczne dolegliwości, które charakteryzują się wrażeniem nierealności, powstaniem dystansu emocjonalnego względem innych osób, a także poczucie obecności osoby zmarłej. Pojawiają się także trudne emocje i odczucia związane z osobą zmarłą i okoliczności jej śmierci. Mogą tej sytuacji towarzyszyć takie problemy, jak dezorganizacja zachowania, poczucie winy oraz napady niepokoju, uczucie lęku, gniewu i poruszenia. Długotrwałą i bardzo poważną konsekwencją żałoby może być depresja.

Depresja a zaburzenia emocjonalne

Wystąpienie depresji lub silnych zaburzeń emocjonalnych podobnych w przebiegu do depresji, jest spowodowane narastaniem napięcia wewnętrznego oraz narażeniem na stres związany ze stratą bliskiej osoby. Codzienność staje się szara, przyszłość jawi się w ciemnych barwach. Dotychczasowe plany, zajęcia oraz zainteresowania odchodzą na dalszy plan. Utrata inicjatywy, apatia oraz brak celu w działaniach mogą być nasilone, kiedy wiążą się z osobą zmarłego.

Zaburzenia emocjonalne związane z czasem żałoby

 Żałoba jest czasem, kiedy człowiek przeżywa emocje związane ze stratą bliskiej osoby i stara się przystosować do nowej sytuacji. W skrajnych przypadkach problemy mogą być trudniejsze do przezwyciężenia, niż można się tego było spodziewać. Utrata kontroli nad sytuacją oraz narastanie stresu może być przyczyną depresji.

Depresja po śmierci bliskiej osoby może prowadzić do całkowitego zaburzenia funkcjonowania osoby pogrążonej w żałobie. Objawami depresji mogą być:

• zły nastrój,
• zaburzenia snu,
• negatywny obraz siebie i świata,
• myśli samobójcze,
• poczucie bezsensu jakichkolwiek działań,
• wewnętrzne poczucie bycia niepotrzebnym i odosobnionym,
• izolowanie się od świata,
• brak chęci do działania,
• zrywanie kontaktów z rzeczywistością,
• zamykanie się we własnym świecie, 
• dominacja uczucia straty i rozpamiętywania minionych zdarzeń.

Do czego może doprowadzić nieleczona depresja?

Nieleczona depresja po śmierci bliskiej osoby może doprowadzić do całkowitego wycofania się z życia i powikłań somatycznych. Osoba chora na depresję jest bardziej narażona na zapadanie na choroby somatyczne, niż osoba zdrowa psychicznie. Również powstające myśli samobójcze mogą być w tym wypadku zagrożeniem dla życia i zdrowia. Nasilające się myśli samobójcze oraz wcielanie ich w życie może doprowadzić do tragedii. Innym zagrożeniem w takich sytuacjach jest przyjmowanie leków uspokajających i nasennych, które mają na celu „wyciszyć” osobę w żałobie. Nieodpowiednio stosowane (w zbyt dużych dawkach, bez odpowiedniej diagnozy i porozumienia z lekarzem) mogą prowadzić do zatrucia organizmu, a nawet zgonu.

Warto zatem zwracać uwagę na stan człowieka pogrążonego w żałobie po śmierci bliskiej osoby, ponieważ wczesne zauważenie problemu i interwencja mogą pozwolić na powrót do zdrowia i aktywnego życia takiej osobie.


Bibliografia

Dodziuk A., Żal po stracie, czyli o przeżywaniu żałoby, Instytut Psychologii Zdrowia, Warszawa 2007, ISBN 978-83-60747-06-3
Horwood J. Znaleźć ulgę w depresji, Jedność, Kielce 2005, ISBN 83-7442-041-3
McKenzie K. Zrozumieć depresję, Via Medica, Gdańsk 2007, ISBN 978-83-60945-69-8
Bridges P., Malbi G., Postępowanie w depresji, Urban & Partner, Wrocław 2001, ISBN 83-87944-57-2